BUÔNG BỎ 2

Sự buông bỏ, từ bỏ, xả ly chỉ thực sự xảy ra cùng với sự sinh khởi của trí tuệ. Đối tượng của trí tuệ là các thực tại (paramattha dhamma) không phải bất kỳ khái niệm nào được dựng lập (tâm tạo).

Bản chất của tất cả các pháp là rời ra, tách lìa (virāga) - nó là vô ngã, không có chúng sinh, không có con người, không có đàn ông hay đàn bà. Không có ai, không có chủ thể để buông bỏ.

Còn thấy có ai đó buông bỏ, nghĩa là khái niệm đang dựng lập, tách rời khỏi các thực tại - tạo nên tà kiến về chúng sinh hay con người.

Các khái niệm, danh xưng có thể được sử dụng, nhưng không bao giờ nên nhầm lẫn đó là các thực tại.

"Vị Tỷ-kheo La-hán,
Ðã làm điều phải làm,
Các lậu được đoạn tận,
Thân này, thân tối hậu.
Vị ấy có thể nói:
"Chính tôi vừa nói lên",
Vị ấy có thể nói:
"Họ nói là của tôi".
Vị ấy khéo biết rõ,
Danh xưng ở thế gian,
Vì chỉ là danh xưng,
Vị ấy cũng danh xưng."

(Tương Ưng Chư Thiên, Phẩm Kiếm)