CỨ TƯỞNG

Một thực tế là không có cái gì tuyệt đối. Khoác cho sự vật, hiện tượng cái mác nào đó thì đã có gì sai lệch, không ổn . Tự thân nó vẫn vậy, nhưng người ta đã bị ảo tưởng.

Nhiều khi làn ranh của sự phân tách rạch ròi rất mỏng manh giống như "Hôm qua là kẻ trộm, hôm nay đã là ông thánh". Mọi chuyện đều có thể nằm ngoài những suy luận, diễn giải thông thường mà người ta luôn tự ban cho mình quyền phán xét.

Có câu chuyện, một anh ăn trộm rất ngưỡng mộ đạo hạnh của một vị đạo sư và quyết tâm xin làm đệ tử, học đạo với ngài. Anh ăn trộm chỉ yêu cầu một điều vẫn được tiếp tục nghề cũ của mình vì đó là kế sinh nhai. Một lý do khác là trước đây tầm sư học đạo, vị thầy nào cũng đưa ra điều kiện tiên quyết buộc phải bỏ nghề, làm anh rất chán nản.

Vị đạo sư cười và nói: "Con cứ tiếp tục nghề của mình, ta không quan tâm điều đó lắm." Nghe vậy anh ăn trộm mừng rơn: "Vậy từ nay, con là đệ tử của ngài, ngài là sư phụ của con."

Vị đạo sư chấp nhận và ra điều kiện: "Con có thể làm bất cứ điều gì con muốn, nhưng với một điều kiện: phải chánh niệm! Khi con lẻn vào nhà, lấy đồ hay làm bất cứ điều gì ta không quan tâm vì ta không phải là kẻ trộm, nhưng làm gì cũng phải luôn có chánh niệm."

Anh ăn trộm không biết rằng đây là một cái bẫy nên rất vui vẻ chấp nhận. Ba tuần sau đó, anh ta quay lại và nói: "Con không tài nào làm được, khi có chánh niệm thì con không thể ăn trộm. Còn nếu con ăn trộm thì chánh niệm biến mất."

Vị đạo sư nói: "Đừng nói nhiều về điều đó. Ta không phải là kẻ ăn trộm, ta không quan tâm. Bây giờ con tự quyết định. Nếu muốn chánh niệm thì con quyết định, còn nếu không muốn chánh niệm thì tự con cũng quyết định."

Anh ta nói: "Thật là một điều khó khăn. Con đã nếm được một chút hương vị, nó thật tuyệt vời! Thưa thầy, vào đêm đầu tiên khi lẻn vào trong cung điện, con đã mở được hòm đựng châu báu. Con đã có thể trở thành người giàu nhất thế gian này, nhưng hình bóng của thầy đã theo con và buộc con phải nhớ chánh niệm.

Khi có chánh niệm, con thấy kim cương, hột xoàn chỉ như những viên đá cuội. Khi không có chánh niệm, kim cương, hột xoàn lại như cũ. Con đã thử đi thử lại nhiều lần nhưng vẫn xảy ra như vậy. Do duy trì chánh niệm con đã ngộ ra những điều ảo tưởng trước đây. Và rồi con không buồn chạm tay vào những thứ đó, chúng chỉ còn là những viên đá cuội vô nghĩa. Từ nay con sẽ bỏ lại tất cả để theo thầy."

Thế nên mọi chuyện không phải lúc nào cũng "cứ tưởng" như lũ trẻ thường nghêu ngao: "Đừng tưởng cứ dưới là ngu, cứ trên là sáng, cứ tu là hiền."