KẾT QUẢ LÀ TIẾN TRÌNH

Khi nghe một bản nhạc, người ta không hướng đến sự kết thúc như một kết quả. Nếu thật sự là như vậy thì ai chơi nhạc nhanh nhất sẽ là người chơi hay nhất. Mọi cảm nhận, hòa hợp, thăng hoa đều diễn ra khi bản nhạc đang được trình diễn. Tiến trình đang diễn ra chính là kết quả và đây cũng chính là điều người ta mong đợi.

Cách nhìn nhận trong thiền cũng vậy. Tiến trình quan sát tự nó là sự an lành, phúc lạc mà không cần mong chờ bất kỳ kết quả nào từ việc quan sát đem lại. Kết quả là hàm ý thuộc về tương lai, vì tương lai là bất định và chưa đến. Chỉ có những gì đang xảy ra, được nhận biết trọn vẹn, là nền tảng của sự hiểu biết. Những gì đi chệch khỏi thực tại đều là biểu hiện của việc tìm kiếm, phỏng đoán, suy diễn. Não bộ luôn cần một dạng phần thưởng kích thích do dopamine đem lại dù cho cái giá phải trả là sự lệ thuộc. Và nhiều khi người ta thích lệ thuộc hơn là tự do - tự do tâm thức là cái gì đó có vẻ xa vời và khó khăn.