HOÀN CẢNH VÀ ĐIỀU KIỆN

Tâm tạo nên ấn tượng và tin rằng chỉ trong hoàn cảnh, môi trường cụ thể nào đó, chẳng hạn ở nơi yên tĩnh ít ồn ào hay trong trung tâm thiền thì mới có thể tu tập, quan sát hay duy trì chánh niệm. Chỉ trong điều kiện đáp ứng như vậy trạng thái tâm mới cảm thấy an toàn và thoải mái. Điều này có nghĩa là tâm đang tạo ra sự phụ thuộc và các điều kiện ràng buộc vào chính nó.

Nếu không thấy được sự ràng buộc và phụ thuộc này, mà cảm thấy dễ chịu thoải mái trong đó thì không thể nào có tự do tâm thức thực sự. Dù trong hoàn cảnh đó, nếu có hiểu biết phát sinh, thì nó cũng chỉ là phản ánh một cách không đầy đủ.

Hiểu biết thực sự khởi sinh từ việc quan sát ngay thời khắc đó, bối cảnh đó của bất kỳ hiện tượng nào trong cuộc sống, trong các mối quan hệ - khi mà sự quan sát không còn bị lưu giữ, không chồng chất, không so sánh, không thiên kiến, không đồng hóa. Ngay khi kinh nghiệm chấm dứt, không còn lại bất kỳ sự dư tàn hay chất chứa nào. Tất cả bao gồm cả kinh nghiệm và sự hiểu biết đều đã được chấm dứt, dứt điểm một cách toàn bộ.