CUỘC SỐNG LÀ TỔNG HÒA
Thói quen cố hữu của con người khi Cuộc sống là sự tổng hòa, của mọi khía cạnh, mọi mối quan hệ cùng các chi tiết. Mỗi khía cạnh không thể phản ánh toàn bộ cuộc sống, nhưng thiếu nó thì cũng không tạo nên cuộc sống.
Một giọt nước thì không phải là biển cả, nhưng không có giọt nước thì cũng chẳng có biển cả. Tách giọt nước ra khỏi biển thì bản thân nó không còn là biển cả, nhưng khi hòa vào đó thì giọt nước trở thành biển cả. Không còn sự phân chia, không còn tính tách rời và đơn lẻ. Biển cả là sự bao hàm, sự dung nạp, sự chuyển hóa của mọi phẩm chất đơn lẻ. Nhưng tính chất đơn lẻ không bị mất đi mà được nâng lên, được hợp nhất, được hài hòa.
Quan sát một cách trọn vẹn và tổng thể cũng vậy, đó là cả một nghệ thuật chứ không phải là kỹ thuật. Những gì được nâng lên đến mức nghệ thuật thì cũng bao hàm cả tính kỹ thuật trong đó. Nếu quan sát chỉ mang tính kỹ thuật thì tất cả sẽ trở thành "thợ quan sát", tất cả sẽ trở thành máy móc, cũng có nghĩa là nó sẽ triệt tiêu đi mọi sự sáng tạo và chuyển hóa. Trong khi thiền hay sự quan sát trọn vẹn là đồng nghĩa với nghệ thuật.
Khi muốn có sự tiến bộ, người ta hay ước định bằng bằng nhiều tiêu chuẩn trong đó có thời gian. Mà những gì có tính thời gian đều là hữu hạn, đều là sản phẩm của tâm trí và cũng không bao giờ vượt qua được tâm trí. Sự quan sát trọn vẹn không còn lưu giữ, không còn chất chứa, không còn so sánh hay đồng hóa thì nó vượt khỏi thời gian, nó trở thành phi thời gian. Trước đó, người ta hay ước lượng, giờ nó trở thành phi ước lượng, không còn là đối tượng để đánh giá, để dò tìm.
Bất cứ khi nào còn đánh giá, so sánh, chất chứa thì mọi thứ sẽ trở nên khó khăn. Bất cứ gì mà tâm trí loay hoay, nghĩ ngợi thì nó thành khó khăn vì người ta đem so sánh một phẩm chất vô hạn với cái có tính hữu hạn. Có những cái chỉ có thể được cảm nhận mà không thể dò tìm, không thể cố để hiểu để thấy. bất cứ việc gì là hay tập trung, để làm sao thấy sự vật, hiện tượng cho thật rõ, thật nét. Nếu tập trung người ta có thể thấy chi tiết, nhưng không cảm nhận được tổng thể. Tập trung cũng kích thích hoạt động của suy tư và dẫn tới bị lôi cuốn, chìm đắm vào đó. Do sự thúc đẩy của xã hội, tập trung để đạt được kết quả, đạt được cái mình mong muốn, đạt được sự mong cầu của người khác nên người ta lại càng khai thác triệt để khía cạnh này.
Mặt khác, tập trung làm năng lượng sống tiêu hao hơn mức cần thiết nên sẽ dẫn sự tích tụ căng thẳng. Căng thẳng bị tích tụ tạo nên những hiệu ứng tâm lý tiêu cực khi kết quả xử lý đi chệch theo hướng mong muốn. Sống theo cách như vậy và không nhận thức các tác động ảnh hưởng thì thực chất người ta đang bị rập khuôn, đang bị ràng buộc theo cách này hay cách khác. Và các ảnh hưởng này là nhãn tiền, nhưng người ta bỏ qua hoặc không muốn thấy.
Khi quan sát một cách nhẹ nhàng, không quá cố gắng, lúc đầu chưa quen người ta cảm thấy mọi thứ không được tự nhiên và gượng gạo. Vì lúc này năng lực quan sát còn yếu trong khi thói quen, nhận thức cũ lại rất mạnh. Nhưng nếu tiếp tục duy trì, việc quan sát trở nên tự nhiên hơn thì sự cảm nhận lúc này sẽ lại thay đổi. Người ta sẽ cảm nhận mọi thứ tốt hơn, tinh tế hơn, trôi chảy hơn. Những tác động, thay đổi về mặt tâm lý cũng được nhận biết kịp thời và rõ ràng. Dường như, mọi thứ không còn mang tính đơn lẻ mà nó tạo ra sự chuyển biến mang tính kết nối. Kết nối con người với con người và kết nối con người với sự vật. Có sự kết nối, các mối quan hệ cũng trở nên sáng tỏ, vì dường như các sự ách tắc, trì trệ về mặt tâm thức đang được khơi thông.
Và lúc này, một lần nữa lại có sự chuyển hóa thay đổi. Người ta làm gì cũng sẽ thấy rõ ràng trong cả tổng thể. Mọi thứ đều trở nên rõ ràng mà không cần cố gắng. Cuộc sống, tâm thức đã trở thành dòng chảy, không còn bị kẹt lại của những năng lượng tiêu cực, không còn bị kẹt lại của những bức xúc, căng thẳng. Năng lực tâm thức, năng lực sông mới mới trở nên tràn đầy, trở nên tinh tế, lan tỏa cả bên trong và bên ngoài.
