TẬN CÙNG

Tận cùng của một cái gì đó là khái niệm do tâm tạo ra: tận cùng của khổ đau, tận cùng của cô đơn, tận cùng của đam mê ... Cho dù nếu có một tận cùng nào đó, thì sẽ có một tận cùng khác cao hơn, lớn hơn, thù thắng hơn - vì tận cùng thì không thể đạt tới năng lực vô hạn.

Tận cùng ở đây có nghĩa là điểm cuối cùng, một kết quả hay hậu quả cuối cùng. Nói một cách khác, tâm tạo ra ý niệm “tận cùng” vì có sự trông đợi vào tương lai, dù sự trông đợi có thể theo hướng tích cực hoặc tiêu cực, nhưng nó luôn hướng tới tương lai.

Bất cứ khi nào có một sự trông đợi, có nghĩa là tâm đang neo vào, đang tìm kiếm một kỳ vọng, một kết quả hay câu trả lời trong tương lai. Ở trạng thái này, tâm đang tự cột chặt, định hình theo ý niệm, khuôn mẫu và như vậy không thể có được tự do tâm thức. Tâm đang hướng vào kết quả, câu trả lời hay cái gì đó thì khó có thể đạt tới tự do tâm thức.

Mặt khác, một sự chuyển hoá (biến) tức là biến đổi hoàn toàn về chất. Bất cứ gì, khi đã biến đổi, có nghĩa là đạt tận cùng.  Vậy, quan sát trọn vẹn thì biến, nếu không thì đến thời kỳ biến thì phải biến, nếu không biến sẽ cùng, và cùng thì cũng dẫn tới biến. Trong quá trình của biến (chuyển hoá) tất có thông, đó là quy luật tự nhiên.

------

"Cùng thì biến, biến thì thông, thông thì lâu dài, lâu dài thì lại cùng"