ĐƠN GIẢN

Đơn giản có thể được hiểu theo nghĩa bên trong và bên ngoài. Đơn giản bên ngoài là khi không phải lệ thuộc quá nhiều vào các đối tượng xung quanh để tạo ra những cảm xúc nhất định. Đối tượng ở đây có thể là người hay một vật nào đó. Đơn giản bên trong,  hay nói cách khác đó là tâm giản đơn, là khi không còn chồng chất thêm các ý nghĩa, khái niệm đối với sự vật, hiện tượng xảy ra.

Để dễ hiểu, chúng ta có thể hình dung thế này: một nhà vua có thể là người đơn giản, người ăn mày có thể là người không đơn giản. Ngày hôm nay nhà vua có thể ở trong cung điện, có đầy đủ người hầu kẻ hạ thì nhà vua cứ sống một cách tự tại không cần phải băn khoăn. Nhưng vì một lý do bất kỳ nào đó, ngày hôm sau phải chuyển ra ở trong túp lều tranh thì nhà vua cũng hoàn toàn thoải mái chấp nhận, không bức xúc, phàn nàn hay khó chịu. Như vậy, nhà vua là một người đơn giản.

Ngược lại, người ăn mày hôm nay có cơm ăn xã hội miễn phí, nhưng lại mơ tưởng tới những món ăn trong nhà hàng, khách sạn mà không bằng lòng với cái mình có thì không phải là người đơn giản. Vì thế mới có câu "ăn mày mà đòi xôi gấc". Khi tâm thức trở nên đòi hỏi hay mong cầu thì đó không phải là tâm thức đơn giản. Thậm chí, người ta có thể bỏ qua những gì đời thường để mong cầu cái gì đó lớn lao về mặt tâm linh.

Chính đơn giản bên trong và bên ngoài tự nó mang một vẻ đẹp. Trong kinh doanh dành cho doanh nghiệp nhỏ có câu "Nhỏ là đẹp" nhưng có lẽ phải là "Đơn giản là đẹp" mới thực sự là hiệu quả.

Đơn giản là để đưa sự vật hiện tượng quay về gốc rễ, trở lại nguyên bản của nó. Như ta vẫn thường nghe "Bình thường tâm thị đạo". Một tâm đơn giản mới có khả năng lĩnh hội, chuyển hóa khi không còn bất kỳ sự đánh giá, liên tưởng hay suy diễn bất tận. Đối với tâm thức không đơn giản  là tâm thức có khả năng "diễn", mà những gì được diễn thì đều không phải là thật.

Coco Chanel, nhà thiết kế thời trang nổi tiếng của Pháp có nói: "Sự đơn giản là yếu tố chủ đạo để tạo nên sự sang trọng". Đơn giản cũng có nghĩa là loại ra những gì không thực sự cần thiết, những gì không tạo nên giá trị cốt lõi. Albert Einstein đưa ra ví dụ nhận định về sự đơn giản và hiểu biết: "Nếu không thể giải thích cho đứa trẻ sáu tuổi thì bạn không thực sự hiểu vấn đề.", dù đó là vấn đề cao siêu hay trừu tượng.

Đơn giản cũng có nghĩa là nó là vậy, không để ám chỉ vào bất kỳ điều gì. Có người được được báo chí ca tụng như một người hùng, khi được phỏng vấn người đó nói rằng: "Tôi không cho mình là một người hùng, ở vào hoàn cảnh đó ai cũng sẽ hành động như vậy". Đơn giản chỉ là thế, nhưng vì hiếm hoi quá nên nó được thêm thắt để trở thành hiện tượng.

Cái gì nó vậy thì nó là vậy. Người ta không thể chuyển hóa cái tham thành vô tham, mà chính là khi cái tham diệt dứt thì đó là vô tham. Đây là một thực tế rất đơn giản. Chỉ có điều tâm thức dường như không thích sự đơn giản, nó thích những gì bóng bẩy, trừu tượng và huyền bí.

Như vậy, bất kỳ một sự không đơn giản nào cũng có nghĩa là phức tạp, màu mè, không thực chất, không phản ánh bản chất vấn đề. Quay trở về với những gì tự nhiên, nguyên sơ cũng có nghĩa là đơn giản - không đồng hóa với bản thân mình hay bất kỳ ai, còn không đánh giá, thêm thắt và chồng chất.