KINH NGHIỆM LUÔN MỚI

Nhiều khi, người ta có những mâu thuẫn nhưng không nhận thức rằng đó là mâu thuẫn. Trong khi thiền chính là nhận ra được những mâu thuẫn của nội tâm. Nếu không nhận thấy được các mẫu thuẫn này thì việc người ta nỗ lực, cố gắng vẫn chỉ lòng vòng trong những mâu thuẫn, vẫn là sợi dây trói buộc.

Ai cũng hiểu một điều là kinh nghiệm thì luôn luôn mới, không kinh nghiệm nào giống kinh nghiệm nào. Và kinh nghiệm của người này không thể áp dụng hoặc không thể đúng cho người khác. Kinh nghiệm chỉ là kinh nghiệm, nhưng kinh nghiệm không có nghĩa là sự hiểu biết. Đây không phải là hai phạm trù đồng nhất.

Vậy tại sao người ta luôn muốn lặp lại và đề cập một kinh nghiệm được cho là thú vị và hay ho của chính mình? Vấn đề ở đây là gì khi mà "không thể tắm hai lần trên cùng một dòng sông"? Và phải chăng người ta nghĩ rằng đã có được là sẽ được và nghiễm nhiên là được.

Thực ra, cái luôn muốn lặp lại ở đây là cảm giác do kinh nghiệm đó đem lại, niềm khát khao và mong muốn cảm giác này - điều này không có gì khác mà chỉ là sự nắm giữ không hơn không kém. Và nếu như vậy, sẽ không có sự hiểu biết nào sinh khởi. Nếu với mong muốn như vậy mà sự hiểu biết sinh khởi thì cũng rất cần phải kiểm tra lại. Nền tảng của sự hiểu biết bao giờ cũng là đối với các kinh nghiệm luôn luôn mới, cho dù đó là bất cứ kinh nghiệm gì, xấu hay tốt không quan trọng.

Thậm chí khi một kinh nghiệm đặc biệt, khác lạ xảy ra, lúc này không có bất kỳ sự tìm kiếm hay mong cầu. Kinh nghiệm hoàn toàn xảy ra một cách tự nhiên. Vì trạng thái kinh nghiệm rất khác lạ, người ta lại mong muốn nó xảy ra. Động cơ tìm kiếm xuất hiện và chính động cơ này sẽ chi phối, định hướng sự quan sát. Lúc này, đối tượng tìm kiếm không còn là thực tại mà chỉ là sự cố gắng tái lập của bộ nhớ đối với kinh nghiệm đã qua. Mọi tìm kiếm đều xuất phát từ ham muốn có được cảm giác đã trải nghiệm, chính vì vậy mọi sự tìm kiếm cần được chấm dứt.