SỰ TỬ TẾ HAY THÔNG MINH

Có một câu hỏi: "Giữa tâm từ và trí tuệ cái nào hơn?", dường như câu trả lời đã rõ ràng nằm ngay trong câu hỏi, vì nó thuộc về hai phạm trù không đồng nhất. Chúng ta có thể đặt một câu hỏi khác tương tự: "Giữa tử tế và thông minh nên lựa chọn cái nào?"

Thông minh là sự vận dụng, tập hợp mọi khả năng để giải quyết một thử thách nào đó, mặc dù việc giải quyết đó có thể gây tác hại hoặc bất lợi cho những người khác. Sự thông minh không bao quát đánh giá được hết tác hại hay bất lợi xảy ra. Đó cũng là một trong những sự khác biệt giữa thông minh và trí tuệ.

Khi trí tuệ có mặt, mọi hành động đưa ra đều đem lại lợi ích cho mình và cho người. Nếu hành động đó dù đem lại một lợi ích nào đó, nhưng gây ra sự tổn thương, hại mình, hại người hoặc cả hai thì hành động đó không có trí tuệ đi kèm.

Trí tuệ luôn luôn liên hệ với những gì là thiện, mà những gì là thiện kết quả của nó luôn an lành, không hối tiếc, không ân hận. Tóm lại, với trí tuệ người ta sẽ biết trọn vẹn mọi khía cạnh trong việc giải quyết vấn đề.

Có một câu nói cho thấy chức năng của sự thông minh và trí tuệ: "Với thông minh bạn sẽ biết nói điều gì, với trí tuệ bạn sẽ biết vào lúc nào nói điều đó."

Điểm chung giữa sự tử tế và trí tuệ, đó là cả hai đều đem đến lợi ích cho mình và cho người. Sự tử tế không bao giờ dư thừa, nó là một thứ miễn phí nhưng vô giá. Mọi sự bất đồng, soi mói, chỉ trích, đánh giá lẫn nhau cũng là do thiếu vắng sự tử tế.

Khi thực sự tử tế với ai đó, chúng ta không thể nói xấu, chỉ trích được người đó. Người ta không thể làm hai điều này cùng một lúc. Cũng giống như khi thực sự yêu thương một người, dù người đó nói bất kỳ câu gì, chúng ta cũng không cảm thấy bị tổn thương. Bị ai đó sửa gáy mà chúng ta cảm thấy tổn thương, đó chính là tự ngã lên tiếng.

Cũng có thể nói vui rằng, khi thực sự yêu thương người ta quên đi bản thân mình và luôn hướng về người khác. Đừng đánh đồng sự yêu thương ở đây với cái hiểu bên ngoài có tính giới hạn. Yêu thương là một sự ban rải rộng lớn trong đó người ta luôn mong muốn đem lại lợi ích cho mọi người, không bị bó hẹp bởi nhóm hay đối tượng nào. Đỉnh cao của nó chính là tâm từ, khi các rào cản được phá bỏ hoàn toàn, nó trở thành tâm từ vô lượng, vô biên chạm tới mọi tâm thức và cảnh giới.