SỰ SỐNG VÀ CÁI CHẾT

Thân thể này, các mong muốn, hoài bão, những gì đang làm dở dang, những gì đang lên kế hoạch, những gì đang cố gắng hoàn thành, tất cả đều chấm dứt khi thần chết ghé thăm. Một thực tế hiển nhiên và rõ ràng, với sự kiện đó là sự chấm dứt. Những gì xảy ra sau này là câu chuyện khác, không còn mang ý nghĩa quan trọng. Nếu không có lo âu, sợ hãi thì không ai đòi hỏi phải biết xem điều gì sẽ xảy ra sau đó.

Theo tiến trình thời gian kể từ khi sinh ra, tâm thức luôn tạo ra các lưu giữ, chồng chất đủ mọi thể loại từ cuộc sống cho tới tâm linh. Dường như chưa bao giờ tâm thức tiếp cận một cách trực tiếp sự chấm dứt không còn chất chứa, nhất là sự chấm dứt đối với các hiện tượng ngay trong hiện tại. Điều này cho thấy một thực tế là tâm thức luôn bị bao bọc trong trạng thái điều kiện hóa của chính nó. Lý do một phần là không có thông tin định hướng để quán chiếu và lý do khác là người ta có xu hướng lảng tránh những gì làm cho họ sợ hãi. Cái chết cũng là nỗi sợ tiềm ẩn vì người ta không hiểu nhiều về nó, và nếu có đề cập thì thông thường chỉ mang tính suy diễn, diễn giải.

Khi có đau đớn, người ta muốn cái đau chấm dứt - một sự kết thúc, sự "chết" của nỗi đau. Cho dù người ta có hoa mỹ nói rằng "chết trong lòng", thì cái chết này chỉ mang tính gặm nhấm, kéo dài day dứt. Thế nhưng khi được khen ngợi hay có được cảm giác sung sướng thì không ai muốn chấm dứt những cảm giác này, chỉ muốn làm sao có mãi, càng lâu dài càng tốt. Tâm thức tự tạo ra mâu thuẫn đối với cả sự sống và cái chết. Như vậy, sự hiểu biết không bao giờ có được một cách thấu đáo.

Nếu có thể quan sát, nhận biết một cách toàn bộ sự khởi sinh và diệt dứt của mọi cảm giác đau đớn và thích thú, không còn để lại dư tàn do lưu giữ, chồng chất, so sánh, đồng hóa thì đó là sự trực diện một cách thực chất nhất đối với cả sự sống và cái chết. Tâm thức không còn nương vào sự suy diễn về tương lai mang tính niềm tin xoa dịu hay giải tỏa.