THĂNG BẰNG

Thăng bằng là khả năng làm ổn định, không bị chao đảo, ngả nghiêng. Đứng ở góc độ tâm lý và xã hội, một thực tế là không có gì bằng phẳng. Nếu tất cả đều bằng phẳng, có thể không còn một xã hội phong phú, đa chiều. Nó sẽ trở thành buồn tẻ.

Cuộc sống không cho phép buồn tẻ vì bản thân nó đã là muôn hình vạn trạng nên mới sinh ra "khả năng thăng bằng". Nếu không có khả năng này, rất đơn giản là sẽ bị ngã, tùy mức độ từ đau đến quá đau, nhiều người gọi vui là "từ chết đến bị thương". Không chịu đựng được nghe sẽ bị đào thải, quy luật nó như vậy.

Đứa trẻ khi tập lái xe đạp phải học cách cảm nhận và phát triển khả năng giữ thăng bằng. Xe có thể nghiêng bên này hoặc bên kia, nhưng nó biết cách cong người hoặc giật lại tay lái để không bị ngã. Khi đã có thể làm chủ, lúc này dù xe có nghiêng bao nhiêu nó cũng không bị ngã.

Cuộc sống với xác suất tuyệt vời cho phép người ta được mắc sai lầm (trong phạm vi chấp nhận). Thực ra, cũng không có gì to tát khi gọi là "sai lầm", với sai lầm thì có bài học. Mắc tiếp sai lầm tương tự thì đó chính là sự lựa chọn của chúng ta. Vì thế, một cơ chế "kiểm soát và cân bằng" (checks and balances) được áp dụng trong nhiều lĩnh vực.

Quá nghiêm túc trong mọi vấn đề cũng không giúp thành công, mà có khi lại làm môi trường xung quanh trở nên ngột ngạt. Thoải mái quá sẽ không có đủ khả năng tập trung tự nhiên để xử lý công việc. Với một sự thăng bằng mọi việc sẽ tiến triển.

Trong thiền cũng luôn cần sự thăng bằng mà thiếu nó thì không thể "gột nên hồ". Chánh niệm được ví như người cầm dây cương xe ngựa, là yếu tố giúp cho sự cân bằng.

"Người được tàm chế ngự,
Sống thường thường chánh niệm,
Vị ấy đạt kết quả,
Khổ đau được đoạn tận,
Bước những bước thăng bằng,
Trên đường không thăng bằng."
(Tương Ưng Kinh)