LẮNG NGHE

Hầu hết người ta rất quen với việc nghe nhưng không thực sự lắng nghe. Nghe là một chuyện, nhưng lắng nghe là chuyện khác, không hoàn toàn giống nhau. Chỉ ở trạng thái lắng tâm mới có thể thực sự nghe, khi đó "nghe chỉ là nghe" mà không chấp nhận cũng như không bác bỏ. Lắng tâm chỉ xuất hiện khi không có gì tác động hay xen vào, có tiến trình xảy ra mà không có chồng chất, không lưu giữ, không diễn giải, không suy diễn. Tiến trình nghe một cách toàn bộ và trọn vẹn đang diễn ra - hành động nghe đang xảy ra là quan trọng hơn cả. Nếu không có so sánh và đánh giá, người ta có thể đang nghe sự thật hay nghe lời dối trá, điều đó không quan trọng - chỉ có tiến trình nghe đang xảy ra, không còn gì xen vào.

Khi nghe một cách toàn bộ, tâm thức tự động ngắt rời và tách khỏi các định kiến, so sánh chủ quan. Nói cách khác, tâm thức không còn bị chi phối bởi những gì được biết, được lưu giữ, được chồng chất - lúc này nó trở nên tĩnh lặng hoàn toàn và thấy rõ những gì đang xảy ra. Ngay đó có sự sáng tỏ và thấu hiểu, không thuộc phạm vi của lý trí, phân tích hay đánh giá. Khả năng lắng nghe với sự tĩnh lặng chính là sự chuyển hóa mà không cần đòi hỏi phải dụng công hay cần bất kỳ tác động nào. Liệu người ta có thể ngồi thư giãn và hoàn toàn yên lặng, không cần tập trung vào đối tượng cụ thể nào, không cần phải quá cố gắng để nhận biết những gì đang xảy ra. Người ta có thể nghe bất kỳ âm thanh nào, đủ các loại âm thanh và tiếng ồn, cái ở xa, cái ở gần. Nghe với sự thư giãn, không quá để ý bất kỳ âm thanh nào - thả lỏng, thư giãn và yên lặng, người ta sẽ nhận thấy bên trong có sự thay đổi, sự lắng dịu và sâu lắng.

Khi có khả năng lắng nghe, người ta có thể nghe những tâm sự hay chia sẻ của người khác mà không còn có ý định đưa ra lời khuyên hay góp ý cho họ. Thực tế, khả năng lắng nghe tự nó có năng lực chuyển hóa, cả bên trong và bên ngoài mà không cần phải tạo ra các thêm thắt. Vì thói quen vốn từ xưa nay là thích thêm thắt, góp ý hay khuyên bảo - nhưng cũng ngay đó là sự tạo tác. Trong số nhiều nhu cầu thiết yếu, con người luôn có nhu cầu được lắng nghe - một nhu cầu mang tính chia sẻ, cảm thông và thấu hiểu, nhưng họ không thực sự có nhu cầu muốn được khuyên răn hay chỉ bảo. Cũng có thể hình thức là tìm kiếm lời khuyên, nhưng cái họ đang rất cần và thiếu lại là sự cảm thông và thấu hiểu, còn vấn đề của ai thì tự người đó phải nhận thức và giải quyết. Một cách tự nhiên, năng lực của việc lắng nghe mang tính hành động mà không gây ra tạo tác, nhờ vậy các nút thắt, vướng mắc sẽ tự động được cởi mở, hóa giải mà không có ai can thiệp giải quyết. Đó cũng chính là thấy chỉ là thấy, nghe chỉ là nghe, làm chỉ là làm.