TƯ DUY THAM ÁI
Dục tham hay tham ái có một uy lực vô cùng mạnh mẽ, không thể xem thường. Nhưng một quy luật bất di bất dịch: nó chỉ sinh khởi khi có đối tượng, mà đối tượng xuất hiện nhiều khi lại vô cùng bất ngờ.
"Các tư duy tham ái,
Là dục của con người,
Các hoa mỹ ở đời,
Chúng không phải là dục,
Các tư duy tham ái,
Là dục của con người,
Các hoa mỹ an trú,
Như vậy ở trên đời"
(Nibbedhika sutta, AN 6.63)
Trong chuyện Tiền thân Hārita số 431, Đức Phật đã cảnh tỉnh một vị sư trở nên bất mãn sau khi thấy một cô gái có trang phục lộng lẫy và muốn xả y. Ngài nói: "Lẽ nào một cơn cuồng phong vùi dập đỉnh núi Sineru (núi Tu di) lại không có thể cuốn trôi một chiếc lá khô héo."
Không có gì phải bàn về uy lực của Tham ái, vì cùng với Vô minh nó là nguyên nhân cội rễ của mọi vấn đề. Tham ái có mặt do có nguyên nhân, không phải không có nguyên nhân - đó chính là do sự hướng tâm không chân chánh (ayoniso manasikāra) đối với các thực tại đang xảy ra.
Vì vậy, nếu muốn thực hành từ bỏ, buông bỏ, xả ly ngũ dục - là sự dính mắc khi đối tượng tác động tới các giác quan, điều này cần phải được thực hiện với sự dẫn dắt của trí tuệ.