TỪ BỎ LÀ GIỚI

Giới được hiểu theo góc độ rốt ráo là trạng thái đem lại sự hợp nhất của tâm thức. Bất luận trạng thái trước đó như thế nào, một trạng thái kế tiếp thù thắng hơn, tạo nên sự hợp nhất mạnh mẽ hơn, thì sự từ bỏ trạng thái cũ là giới.

Dưới góc độ cơ bản, giới là sự từ bỏ những trạng thái thuộc về bất thiện. Ở mức độ cao, đó là sự từ bỏ bất kỳ trạng thái nào chưa đạt thù thắng hơn.

- từ bỏ sát sanh là giới,

- từ bỏ lấy của không cho là giới,

- Từ bỏ dâm dục là giới,

- Từ bỏ nói láo là giới,

- Từ bỏ nói độc ác là giới,

- Từ bỏ nói lời đâm thọc là giới,

- Từ bỏ nói vô ích là giới,

- Từ bỏ tham là giới,

- Từ bỏ sân là giới,

- Từ bỏ tà kiến là giới,

- Với hạnh xuất ly, từ bỏ tham dục là giới,

- Với vô sân, từ bỏ sân là giới,

- Với tưởng ánh sáng, từ bỏ hôn trầm là giới,

- Với không tán loạn, từ bỏ trạo cử là giới,

- Với trạch pháp, từ bỏ nghi là giới,

- Với tri kiến, từ bỏ ngu si là giới,

- Với hân hoan, từ bỏ chán nản là giới.

(Trích Thanh Tịnh Đạo Luận)

Như vậy, giới là sự từ bỏ, không phải là sự nắm giữ. Không hiểu được điều này, tâm lại tạo ra ý niệm "giữ giới". Người từ bỏ được tất cả là người có giới một cách trọn vẹn nhất.

"Thân và lời thanh tịnh,
Và ý cũng thanh tịnh,
Không có các lậu hoặc,
Đầy đủ sự thanh tịnh.
Vị như vậy được gọi
Đã từ bỏ tất cả."
(Kinh Thanh Tịnh, Itivuttaka 55)

Hiểu một cách toàn diện sẽ tránh được những tranh luận không cần thiết và không đáng có. Suy cho cùng như trong ví dụ cái bè, Đức Phật có nói: "Chư Tỷ-kheo, các Ông cần hiểu ví dụ cái bè. Chánh pháp còn phải bỏ đi, huống nữa là phi pháp." (Kinh ví dụ con rắn MN. 22)