PHÁP QUÁN TÂM

Nền tảng của pháp hành quán tâm nằm trọn vẹn trong trạng thái tâm quan sát (the state of the observing mind). Các đối tượng có sự liên hệ mật thiết với trạng thái tâm quan sát, nhưng không đóng vai trò quyết định.

Để sự hiểu biết sinh khởi trạng thái tâm quan sát cần:

- có sự thư giãn, thoải mái (ở một mình giữa chốn đông người, giữa chốn đông người như sống một mình). Không có sự thư giãn, thoải mái, sự hiểu biết không thể sinh khởi.

- có sự hiểu biết đúng về bản chất đối tượng: tất cả đều là hiện tượng tự nhiên, không có đối tượng nào là gây phiền phức, cản trở sự quan sát. Không né tránh đối tượng.

- ưu tiên trạng thái tâm khi có phiền não, đối tượng bên ngoài không quan trọng (không cần phải né tránh).

- có thể neo tâm vào một đối tượng quen thuộc (cảm thọ, xúc chạm ...) trong khi vẫn quan sát các hiện tượng khác. Điều này giúp chánh niệm luôn có mặt một cách tự nhiên.

- có sự kiểm tra, nhắc nhở cần thiết để sự quan sát diễn ra liên tục mà không cần ý niệm về sự duy trì.

- dù kinh nghiệm hay đối tượng ra sao, hãy luôn trọn vẹn với cái đang xảy ra. Không cố gắng để cầu toàn, không cố gắng để tốt hơn, không cố gắng để thay đổi.

Đây cũng chính là sự tịnh hóa (purification) về thân, khẩu, ý. Khi tam nghiệp được trong sạch, chính là sự từ bỏ một cách thực chất và đúng nghĩa nhất.

"Thân và lời thanh tịnh,
Và ý cũng thanh tịnh,
Không có các lậu hoặc,
Đầy đủ sự thanh tịnh.
Vị như vậy được gọi
Đã từ bỏ tất cả."

(Soceyya Sutta, It. 66)